Om deel te neem aan ’n kompetisie soos Groei vir Goud is ’n lekker uitdaging vir enige produsent, meen Neul Menezes van NWM Boerdery naby Reitz. “Dié gesonde kompetisie sorg vir handige inligting en dit is lekker om te sien hoe ander produsente jaarliks presteer.”
Menezes se Pioneer-agent, Osie Oosthuizen, het ’n groot passie vir mielies en hou daarvan om aan kompetisies deel te neem. Hierdie entoesiasme het na Menezes oorgespoel en daarom het hy vanjaar vir die tweede keer aan die kompetisie deelgeneem.
Hy boer al vir agt jaar op die plaas Blinkwater. Hy het eers saam met sy skoonpa, Ian Enslin, geboer, maar drie jaar gelede het dié boerdery verdeel sodat elke skoonseun op sy eie kan boer. Hy dink sy skoonpa is ’n fenomenale persoon en produsent en beskou hom as sy mentor. “Sy boerderykennis en die besluite wat hy neem is altyd insiggewend.”
Menezes het vanjaar die eerste plek beklee in die afdeling vir mielieverbouing in die oostelike Vrystaat met ’n opbrengs van 14,79 t/ha op droëland. Die wenbaster, P1975PW, is ’n ou staatmaker in die boerdery en het vanjaar nie teleurgestel op die sowat 150 ha waarop dit aangeplant is nie.
Volgens Menezes probeer hy elke jaar mielies en sojabone om die helfte plant. “Ek verdeel ook my mieliehektare in derdes en daarop plant ek Pioneer-, DEKALB- en Pannar-produkte, aangesien elke maatskappy se produkte bepaalde voordele bring. Deur die hektare so op te deel en ook kort, medium- en lang groeiers te plant, versprei ek my risiko.”
Op Blinkwater plant hulle koring, mielies, sojabone en aartappels onder besproeiing. Net mielies en sojabone word op droëland verbou. “Onder droëland plant ons die helfte mielies en die ander helfte sojabone. Onder besproeiing plant ek twee gewasse in ’n jaar, naamlik koring en sojabone of koring en mielies. Ek probeer om nie een soort gewas twee jaar na mekaar op dieselfde land te plant nie.”
Hy verduidelik dat hy die tipe grond van die land waarop geplant gaan word in ag neem wanneer hy beplanning doen en daarvolgens besluit watter kultivar geplant word. Hy sal byvoorbeeld langer groeiers op die sanderige lande plant.
Hulle boer ook met Bovelder-beeste en Vleismerino-skape. Volgens hom is die oesreste uiters nuttig in die winter in die Oos-Vrystaat omdat die veldkapasiteit afneem gedurende die kouer maande.
Die 2024/2025-seisoen was goed vir hulle, sê Menezes. “Ons het ’n baie goeie reënseisoen beleef en van September 2024 tot April 2025 1 009 mm reën ontvang. Dit was groot genade.”
Om op hoogte te bly van nuwe produkte in die mark, plant hy jaarliks ’n aantal proewe op ’n land. Dit is juis daar, toe die kontrole uitgestroop is, dat hulle gesien het dat hulle met ’n potensiële wenopbrengs te doen het. “Ons het egter die land presies dieselfde hanteer as al die ander waar ons droëlandmielies geplant het.”
Hulle probeer elke jaar die mielies rondom 10 Oktober plant, maar kyk ook na die grondtemperatuur. Volgens hom moet die grondtemperatuur bo 10 ˚C wees. Al die gewasse word met ’n agtryplanter in rywydtes van 76 cm geplant. Die mielies is met behulp van ‘n John Deere 1750-lugdrukplanter teen 35 000 plante/ha geplant en op 12 Julie met ’n Case 8250 gestroop.
Die lande word jaarliks bewerk. Nadat die sojabone gestroop is, word ’n diep skeurtandbewerking gedoen op die lande waar mielies geplant gaan word. Op die lande waar mielies was, dis hulle voordat die sojabone geplant word.
Al die lande is geklassifiseer en grondontledings word jaarliks gedoen om te bepaal wat op elke land nodig is. Die meeste van die lande is saamgestel uit swaarder tipes grond soos Glencoe en Glenrosa, en volgens Menezes verskil die grondtipes baie van land tot land.
’n Derde van die lande word elke drie jaar met kalk gestrooi en ander bemesting sal variërend toegedien word na gelang van die spesifieke behoefte.
Op die sojabone strooi hy stikstof (N), fosfaat (P) en kalium (K) 1:2:4 (41) en 0,5 Sink (Zn) teen 150 kg voor plant. Op mielies dien hy 5:1:1(37) 0,5 Zn 5 (sulfaat) S teen 350 kg/ha toe en plant met dieselfde mengsel teen 100 kg/ha. Hy voeg ’n blaarvoeding by met elke bespuiting op mielies en sojabone. Onkruid word beheer deur een vooropkomsbespuiting te doen en dan sal hulle na plant weer spuit en dit aanpas na gelang van die land en die seisoen se onkruiddruk. Hy spuit ook voorkomend vir plantsiektes. Spesifieke probleme in ’n land sal hanteer word indien nodig.
Sy boerderyfilosofie is om na aan die Here te leef en om baie konserwatief te boer en besluite te neem. Sy ingesteldheid oor winsgewendheid pas ook hierby aan. Hy is oortuig dat sy konserwatiewe boerderybenadering tot sy volhoubaarheid bydra. “Ek probeer insetkoste só bestuur dat ek nie onnodig oorspandeer nie. Wanneer ’n mens jou insetkoste reg bestuur, dra dit grootliks by tot jou wins saam met ’n paar ander faktore soos omgewingstoestande en kultivarkeuse.”
Hy meen dat die nat toestande aan die einde van die seisoen een van sy grootste uitdagings was. “Die lande het nat gebly, maar die graan moes gestroop word. Dit het beteken dat ek noodgedwonge kruiptrekbande moes aanskaf.”
Wanneer Menezes sy inligting oor ’n sekere aspek van die boerdery wil aanvul, soek hy op die internet na leesstof daaroor. Hy volg ook ’n paar boerderygroepe op sosiale media en tel soms interessante inligting daar op wat hy verder ondersoek.
Sedert hy begin boer het, het hy al van sy toerusting verander om by nuwe boerderymetodes aan te pas. “Ek sal graag meer presies wil boer en is stadig maar seker besig om meer presisietegnologie te gebruik en toerusting aan te skaf.”
Beginsels waaraan hy homself voortdurend herinner en wat hy ook sal aanbeveel vir ander jong produsente is dat dit belangrik is om die basiese dinge reg te doen. “Gee aandag aan deeglike beplanning, bestuur, bewerkings, bekalking en bespuitings.”
