INNOVASIE DIE ANTWOORD OM WEER TE FLOREER

Gepubliseer: 6 Mei 2026

45
Dr Tobias Doyer
HUB, Graan SA

NAMPO OESDAG 2026 SE TEMA IS “VEERKRAGTIGHEID DEUR INNOVASIE”. HIERDIE TEMA BEKLEMTOON DIE REALITEITE VAN MODERNE GRAANPRODUKSIE IN ’N AL HOE MEER MEDEDINGENDE GLOBALE OMGEWING WAT GEVORM WORD DEUR KNAPPER MARGES, STYGENDE KLIMAATSWISSELVALLIGHEID ASOOK TOENEMENDE REGULATORIESE DRUK EN INTERNASIONALE MEDEDINGING.

In hierdie omgewing het Suid-Afrikaanse produsente innovasie stewig as ’n stra­tegies mededingende voordeel gevestig. Innovasie vorm die grondslag van produktiwiteit, winsgewendheid en langtermynvolhoubaarheid in ’n sektor waar voedselsekerheid en internasionale mededingendheid nie geskei kan word nie.

Innovasie gebeur nie in laboratoriums of beleidsdebatte nie, maar kom prakties te voorskyn in beter genetika en agronomie, gevorderde plantbeskerming, datagedrewe besluite en meer doeltreffende toerusting. Produsente wat hierdie vooruitgang integreer, verbeter risikobestuur, optimaliseer insette en handhaaf opbrengsstabiliteit in ’n toenemend mededingende globale mark. NAMPO is gebou op die ideaal om ’n kultuur van baanbreker- wetenskapgebaseerde innovasie te bevorder wat deur graanprodusente en hul vennote getoets, uitgedaag en verfyn word – en dit vorm die basis van die geleentheid se sukses.

Suid-Afrikaanse graanprodusente omarm tegnologie en innovasie vir oorle­wing, maar nuwe ontwikkelings ervaar dikwels weerstand van beide verbruikers en produsente. Alhoewel nuwe tegnologieë risiko’s inhou, het dit nog nooit die verwerping daarvan geregverdig nie. Voertuie, elektrisiteit en landbouchemikalieë hou almal potensiële gevare in, maar wanneer dit verantwoordelik bestuur word, bied dit aansienlike voordele. Dieselfde geld vir moderne landboutegnologieë, waar die werklike uitdaging nie in die teenwoordigheid van risiko lê nie, maar in die bestuur daarvan deur deeglike wetenskap, sterk bestuur en verantwoordelike gebruik.

Openbare persepsie versterk dikwels vrees terwyl praktiese realiteite oor die hoof gesien word. Moderne landbou is vandag presies en doelbewus, met insette wat noukeurig gekalibreer word vir die beste effek. Produsente is uiters bewus van koste en doel­treffendheid, en hulle gebruik produkte slegs wanneer nodig en nooit meer as wat vereis word nie. Tegnologiese vooruitgang het algehele verbruik verminder terwyl presisie en doeltreffendheid verbeter is. Verantwoordelike boerdery is gebou op kennis, dissipline en aanspreeklikheid, nie oordadigheid nie.

Teen hierdie agtergrond is daar ’n beduidende uitdaging wat nog nie ’n oplossing het nie. Suid-Afrika loop die risiko om agter te raak met nuwe teeltegnologieë, veral genoomredigering. Alle lande behalwe Suid-Afrika het duidelike, bemagtigende regulatoriese weë gevestig, terwyl plaaslike stelsels stadig en onseker bly. Dit skep ’n strukturele nadeel vir Suid-Afrikaanse produsente wat sal groter word indien dit nie aangepak word nie.

Presisieteling versnel gewasverbetering met groter spoed en akkuraatheid. In die Verenigde Koninkryk het geengeredigeerde gars gevorder deur ’n gemoderniseerde regulatoriese raamwerk, terwyl Indië genoomgeredigeerde rys bekendgestel het om opbrengs, veerkragtigheid en doeltreffendheid te verbeter. Hierdie vooruitgang verteenwoordig stra­te­gie­se be­sluite om mededingendheid te ver­sterk en voedselstelsels te beveilig.

Toegang tot eienskappe soos droogte-toleransie, siekteweerstand en doeltreffendheid van voedingstofverbruik sal produktiwiteit in die toekoms vorm. Daarsonder loop plaaslike produsente die risiko om agter te raak en deur meer doeltreffende globale mededi­ngers vervang te word. Die impak hiervan strek verder as die plaas; dit verswak voorsienings­kettings, landelike werksgeleent­hede en die breër landbou-ekonomie.

Globale presisieteling is nie beperk tot stapelvoedselgewasse nie. Nuwe ontwikkelings demonstreer hoe tegnologie oor voedselstelsels heen genormaliseer word. CRISPR-redigering word byvoorbeeld gebruik om kakao se weerstand teen verwoestende siektes wat die wêreldwye voorraad bedreig, te verbeter. Dit dui daarop dat verbruikers toenemend produkte sal teëkom wat die gevolg van hierdie tegnologieë is.

Daar is ’n volgende golf innovasie deur RNS-gebaseerde tegnologieë wat nuwe maniere bied om plante se verdedigingsrespons en veerkragtigheid te versterk deur geteikende biologiese meganismes teen plae en siektes, met resultate wat konvensionele metodes nie kan ewenaar nie. Vir graanprodusente beteken dit meer effektiewe beheeropsies, verminderde nieteikeneffekte en nuwe oplossings namate chemiese weerstand toeneem, wat RNS-tegnologieë as ’n toekomstige kernkomponent van gewasbeskerming posisioneer. Alhoewel hierdie vooruitgang die groeiende belangrikheid van tegnologie beklemtoon, weerspieël dit ook die werklikheid van openbare kommer en die behoefte om beide risiko’s en voordele noukeurig te bestuur.

Suid-Afrika benodig ’n gebalanseerde en besliste regulatoriese raamwerk wat deursigtig, doeltreffend en op wetenskap gebaseer is. Versigtigheid bly noodsaaklik, maar dit moet nie ’n hindernis vir vooruitgang word nie. Vertragings en onsekerheid hou self risiko’s in, veral in ’n sektor waar tydsberekening van kritieke belang is vir mededingendheid.

Veerkragtigheid deur innovasie is net soveel ’n denkwyse as ’n strategie. Dit vereis die bereidwilligheid om met nuwe idees om te gaan, bewyse objektief te evalueer en aan te pas in ’n snel veranderende omgewing. Die uitdaging vir Suid-Afrikaanse graanprodusente is nie bloot om eksterne druk te verduur nie, maar om hulself te posisioneer om ten spyte daarvan te floreer.

Ons sien uit daarna om julle by NAMPO te ontvang om planne te maak in hierdie tye van onstuimige markomwentelinge, selfversekerde oningeligte menings en skouspelagtig wisselvallige leierskap. Kom ons keer terug na die basiese beginsels van hoe om die beste produsente te wees, want dit is die enigste manier waarop ons sal seëvier – en seëvier sál ons!